Στατιστικές μελέτες αποδεικνύουν ότι ένα μεγάλο τμήμα του παγκόσμιου πληθυσμού αντιμετωπίζει κάθε χρόνο προβλήματα υγείας που συνδέονται άμεσα με τα ταξίδια.
Τα πιο κοινά ιατρικά απρόοπτα που αντιμετωπίζουν οι ταξιδιώτες, σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες είναι οι λοιμώξεις, τα γαστρεντερικά προβλήματα, τα ατυχήματα.
Η σωστή ενημέρωση και η πρόληψη συχνά ελλείπουν, τονίζοντας το αίσθημα ιατρικής ανασφάλειας που συχνά αισθάνεται ο ταξιδιώτης κατά τα ταξίδια.
Στο παρόν άρθρο εκτίθενται συνοπτικά παθολογικά ιατρικά προβλήματα και η πρόληψή τους.
Η ΑΥΠΝΙΑ ΤΟΥ ΤΑΞΙΔΙΩΤΗ ΕΝΑ ΣΥΝΗΘΕΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΑ ΤΑΞΙΔΙΑ
Ο κύκλος-ύπνου εγρήγορσης είναι ο πιο εμφανής από πολλούς εικοσιτετράωρους ρυθμούς στον άνθρωπο. Πολύ σημαντικός στην ομαλή λειτουργία του κύκλου ύπνου-εγρήγορσης είναι ο ενδογενής κιρκαδιανός βηματοδότης, που εντοπίζεται στον υποθάλαμο.
Η επίδραση του φωτός είναι καθοριστικής σημασίας για την ομαλή λειτουργία του βηματοδότη.
Κατά την διάρκεια των ταξιδιών, η μεταβολή στην ώρα, η αλλαγή του περιβάλλοντος, το μεγάλο υψόμετρο, το αλκοόλ, ορισμένα φάρμακα και ουσίες, η καφεΐνη, τα μεγάλα γεύματα ιδιαιτέρως κατά την νύχτα, η εντατική σωματική άσκηση προ του ύπνου, τα κρύα-καυτά μπάνια προ του ύπνου, τα ακατάστατα ωράρια στις ώρες αφύπνισης-έγερσης, η συναισθηματική ένταση, είναι παράγοντες που επιδρούν δυσμενώς στον κύκλο ύπνου-αφύπνισης, με αποτέλεσμα η αϋπνία να είναι συχνή στους ταξιδιώτες.
Οι παράγοντες αυτοί καλό είναι, κατά το δυνατόν, να αποφεύγονται.
Ιδιαιτέρως συχνή στον ταξιδιώτη είναι η αϋπνία του υψομέτρου και η αϋπνία λόγω αλλαγής μεσημβρινών (σύνδρομο jet lag).
Κατά την έκθεση σε μεγάλο υψόμετρο, πολλά άτομα εμφανίζουν χαμηλή οξυγόνωση αίματος, ανώμαλη αναπνοή, συχνές αφυπνίσεις, κακή ποιότητα ύπνου, η οποία γενικώς παρουσιάζεται κατά τις πρώτες νύχτες της έκθεσης στο υψόμετρο, αλλά μπορεί να εμμείνει. Η αντιμετώπιση γίνεται με ειδικά φάρμακα.
Στο σύνδρομο jet lag, εμφανίζεται αϋπνία κατά τα αεροπορικά ταξίδια μεταξύ διαφορετικών ζωνών. Το σύνδρομο αρκετές φορές συνοδεύεται από υπνηλία κατά την ημέρα και γαστρεντερικά ενοχλήματα.
Ο ταξιδιώτης δεν μπορεί να κοιμηθεί την νύχτα, παρουσιάζει νυχτερινές αφυπνίσεις ή κακή ποιότητα ύπνου. Το σύνδρομο είναι παροδικό, διαρκεί συνήθως 2-15 ημέρες ανάλογα με τον αριθμό των γεωγραφικών ζωνών που διανύθηκαν, την κατεύθυνση του ταξιδιού, την ηλικία του ταξιδιώτη και το πόσο ευπροσάρμοστος είναι ο ενδογενής βηματοδότης, στην μεταβολή του περιβαλλοντικού κύκλου ημέρας-νύχτας κατά το ταξίδι.
Περιστασιακά το σύνδρομο μπορεί να εμμείνει επί πολλές εβδομάδες.
Η αποφυγή στέρησης ύπνου κατά τις ημέρες που προηγούνται του ταξιδιού, ο ύπνος μικρής διάρκειας το απόγευμα πριν τα ολονύχτια ταξίδια, η φωτοθεραπεία κατά την διάρκεια της ημέρας στον τόπο άφιξης του ταξιδιώτη (π.χ. παραμονή σε εξωτερικό χώρο με ηλιοφάνεια κατά την διάρκεια της ημέρας και όχι σε σκοτεινό δωμάτιο ξενοδοχείου) και ειδικά φάρμακα, βοηθούν τον ενδογενή κιρκαδιανό βηματοδότη να προσαρμοστεί, στο νέο κύκλο ημέρας-νύχτας που υφίσταται κατά την αλλαγή των μεσημβρινών.
Η ΑΠΛΗ ΟΞΕΙΑ ΔΥΣΠΕΨΙΑ
Στην οξεία δυσπεψία, υπάρχει πόνος, βάρος, φούσκωμα, ναυτία, εμετός, κάψιμο, ρέψιμο, συμπτώματα που προκαλούνται οξέως, μετά από κατανάλωση γεύματος.
Η απλή οξεία δυσπεψία των ταξιδιών οφείλεται πολλές φορές στην αλλαγή των διατροφικών συνηθειών του ταξιδιώτη.
Οξέα δυσπεπτικά ενοχλήματα, μπορεί ωστόσο να συνυπάρχουν με αιφνιδίως εμφανιζόμενες σοβαρές νόσους, όπως το έμφραγμα του μυοκαρδίου.
Αυτός είναι και ο λόγος, εξαιτίας του οποίου η οξεία δυσπεψία που είναι έντονη ή εμμένει σε άτομα άνω των σαράντα ετών, πρέπει να αξιολογείται ιατρικώς άμεσα.
Η απλή οξεία δυσπεψία, μπορεί να προληφθεί με τα εξής απλά μέτρα:
* Ο ταξιδιώτης πρέπει να αποφεύγει το γρήγορο μάσημα, το κάπνισμα, την κατάχρηση λιπαρών, καρυκευμάτων, αλκοόλ, καφέ ποτών τύπου cola, την άσκοπη χρήση φαρμάκων.
* Συνιστάται ξεκούραση μετά τα γεύματα.
* Στα ταξίδια πρέπει να προτιμώνται τα μικρά και συχνά γεύματα από τα λίγα και πλούσια γεύματα, ιδιαίτερα μάλιστα προ του νυχτερινού ύπνου και κατά την νύχτα.
Η ΔΙΑΡΡΟΙΑ ΤΩΝ ΤΑΞΙΔΙΩΤΩΝ
Η διάρροια των ταξιδιωτών είναι ένα συχνό πρόβλημα στα ταξίδια. Σύμφωνα με ορισμένες στατιστικές μελέτες, παρά το γεγονός ότι συνήθως είναι μικρής διάρκειας και αυτοπεριοριζόμενη, πάνω από το 30% των ταξιδιωτών τροποποιούν το πρόγραμμά τους όταν εμφανίζεται.
H διάρροια των ταξιδιωτών χαρακτηρίζεται από χαλαρές κενώσεις. Συχνά υπάρχει ναυτία, κοιλιακή δυσφορία, ενώ ο πυρετός είναι σπάνιος. Μπορεί να εμφανιστεί εμετός. Το σύνδρομο υποστρέφει συνήθως εντός πενθημέρου.
Σε υπερευαίσθητους οργανισμούς μπορεί να διαρκέσει πάνω από μήνα.
Το παθογόνο αίτιο που προκαλεί την διάρροια των ταξιδιωτών, ποικίλλει ανάλογα με την περιοχή. Το Escherichia coli, η Shigella, το Campylobacter, είναι τα πιο συνήθη παθογόνα. Άλλοι νοσογόνοι μικροοργανισμοί είναι η Aeromonas, η Salmonella, ο ιοί, ο παράγων Norwalk, ορισμένα παράσιτα.
Η διάρροια των ταξιδιωτών αντιμετωπίζεται συχνά με καλή ενυδάτωση και ορισμένα φάρμακα πρώτης ανάγκης, που πρέπει να βρίσκονται πάντα στο φαρμακείο του ταξιδιώτη. Σε ορισμένες περιπτώσεις επιβάλλεται η χορήγηση ειδικής αντιβιοτικής αγωγής.
Για την πρόληψη της διάρροιας, ο ταξιδιώτης πρέπει να πλένει συχνά τα χέρια, να μην καταναλώνει τρόφιμα από πλανόδιους πωλητές, να μην καταναλώνει κακά πλυμένα λαχανικά ωμά ή κακά ψημένα κρέατα και ψάρια, να μην καταναλώνει μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα και αμφιβόλου ποιότητας παγάκια, να καταναλώνει μόνο εμφιαλωμένο νερό και ποτά.
Τα φρούτα πρέπει να ξεφλουδίζονται στα ταξίδια και να μην καταναλώνονται αναποφλοίωτα. Το φαγητό πρέπει να σερβίρεται ζεματιστό.
Εάν ο ταξιδιώτης πάσχει από ορισμένα χρόνια νοσήματα, χορηγείται ιατρική προφυλακτική αγωγή με ειδικά φάρμακα, διότι υπάρχουν περιπτώσεις που η διάρροια των ταξιδιωτών προκαλεί σοβαρές επιπλοκές.
ΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΕΝΑΣ ΑΠΡΟΣΚΛΗΤΟΣ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΣ
Τα λοιμώδη νοσήματα αποτελούν ένα από τους βασικότερους παράγοντες που διαταράσσουν την ομαλή εξέλιξη του ταξιδιού. Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, πάνω από το 45% των ταξιδιωτών, εμφανίζουν στις διακοπές συμπτώματα, που οφείλονται σε λοιμώδη αίτια, ενώ το 1% των ταξιδιωτών πεθαίνει από λοιμώδη νοσήματα, που του μεταδόθηκαν κατά την διάρκεια των διακοπών.
Τα εμβόλια είναι σημαντικό όπλο στην φαρέτρα της Iατρικής Επιστήμης για την πρόληψη των νοσημάτων αυτών.
Δυστυχώς η εφαρμογή των απαιτούμενων εμβολιασμών πριν το ταξίδι αμελείται συχνά.
Κατά τις διακοπές πρέπει επίσης να τηρούνται βασικοί κανόνες υγιεινής όπως καλό πλύσιμο χεριών και φρούτων-λαχανικών, αποφυγή κατανάλωσης αμφιβόλου προέλευσης τροφίμων και νερού, μέριμνα για ατομική πετσέτα.
Η καλή διατροφή, που περιλαμβάνει σε σωστή περιεκτικότητα, υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, λίπη, ζωτικές βιταμίνες, άλατα, αντιοξειδωτικά, καλής ποιότητας νερό, η αποφυγή κατάχρησης τοξικών ουσιών όπως καφέ και αλκοόλ, η αποφυγή καπνού, είναι σημαντικά για την τόνωση του ανοσοποιητικού.
Ορισμένα νοσήματα, όπως ο διαβήτης, που προκαλούν αυξημένη ευπάθεια σε λοιμώξεις, πρέπει να ευρίσκονται σε άριστη ρύθμιση. Στα θερμά κλίματα, η μη κατανάλωση επαρκούς ποσότητας νερού, προδιαθέτει σε ουρολοιμώξεις.
Η έξαρση των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων στις διακοπές, οφείλεται πολλές φορές στην πλημμελή χρήση προφυλακτικού.
ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ
Οι αλλεργίες είναι παθολογικές καταστάσεις που εκδηλώνονται ως αποτέλεσμα υπερευαισθησίας του οργανισμού σε ουσίες του περιβάλλοντος, που ονομάζονται αλλεργιογόνα.
Η έκθεση των ταξιδιωτών σε αλλεργιογόνα είναι συχνά αυξημένη, λόγω της αλλαγής του περιβάλλοντος, ενασχόλησης με ασυνήθεις δραστηριότητες, μεταβολών σε συνθήκες υγιεινής.
Οι συνήθεις αλλεργίες διαιρούνται σε αλλεργική ρινίτιδα, κνίδωση και αγγειοίδημα, άσθμα, επιπεφυκίτιδα, αναφυλαξία και ορισμένες φορές μπορεί να απειλήσουν όχι μόνο την ποιότητα της ταξιδιωτικής εμπειρίας αλλά και την ζωή του ταξιδιώτη.
Είναι σημαντικό για την πρόληψη των αλλεργικών αντιδράσεων ο ταξιδιώτης να τηρεί κανόνες υγιεινής, όπως καλό πλύσιμο χεριών, φρούτων και λαχανικών, να μην περπατάει χωρίς παπούτσια, να μην φοράει αρωματικά γαλακτώματα σώματος, αρώματα και αντηλιακά με άρωμα στην παραλία, (τα σωματικά αρώματα πολλές φορές προσελκύουν τα έντομα), να μην ξαπλώνει στο γρασίδι ή στην άμμο χωρίς πετσέτα, να μην εκθέτει τρόφιμα στον αέρα.
Τα υπερευαίσθητα άτομα πρέπει να έχουν μαζί τους ενέσεις αμέσου ανάγκης.
ΘΕΡΜΟΠΛΗΞΙΑ
Η θερμοπληξία είναι μια κατάσταση επικίνδυνη για την υγεία, κατά την οποία λόγω των υψηλών θερμοκρασιών του περιβάλλοντος, ο οργανισμός δεν μπορεί να αποβάλλει την πλεονάζουσα θερμότητα.
Άτομα υψηλού κινδύνου,είναι τα παχύσαρκα άτομα, τα υποτασικά άτομα, τα άτομα που υποσιτίζονται, τα άτομα που ευρίσκονται σε κακή φυσική κατάσταση, τα άτομα που λαμβάνουν χρονίως ορισμένου τύπου φάρμακα, όπως αντιχολινεργικά, αντιισταμινικά, β-αναστολείς κ.α., τα παιδιά, οι ηλικωμένοι και οι πάσχοντες από χρόνια ιατρικά νοσήματα.
Τα παθολογικά σύνδρομα που προκαλεί ο καύσωνας ποικίλλουν. Μπορεί να εμφανιστεί υπόταση, απώλεια συνείδησης, κράμπες, πυρετός, ζάλη, αδυναμία, σύγχυση, αποπροσανατολισμός, ναυτία, λιποθυμία, αίσθημα ταχυκαρδίας, πονοκέφαλος, σπασμοί, εγκεφαλική δυσλειτουργία, αίμα στα ούρα.
Η αποφυγή έκθεσης στον ήλιο, μετακινήσεων και άσκησης κατά τις θερμές ώρες, η επαρκής λήψη υγρών, η αποφυγή αλκοόλ και βαρέων γευμάτων, τα συχνά δροσερά μπάνια, είναι σημαντικά μέτρα πρόληψης. Τροποποιήσεις στην φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνουν ορισμένοι χρόνια πάσχοντες ασθενείς, είναι συχνά απαραίτητες κατά την διάρκεια των ημερών με καύσωνα.
ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ
Τα ατυχήματα σύμφωνα με μελέτες αποτελούν βασική αιτία θανάτου στα ταξίδια. Ένα μεγάλο μέρος των ατυχημάτων, βάσει των μελετών αυτών, οφείλεται στην κατανάλωση αλκοόλ, στη νυχτερινή οδήγηση, στην χρήση δικύκλων, στην παραμέληση κανόνων ασφαλείας (π.χ. ζώνη αυτοκινήτου, κράνη).
Υπάρχουν όμως και μικρότερα ατυχήματα. Πολλά από αυτά επιβάλλουν την χορήγηση αντιτετανικού ορού. Καλό είναι πριν το ταξίδι να έχει γίνει αντιτετανικός εμβολιασμός, εφόσον δεν υπάρχουν απαγορευτικές αντενδείξεις. Το αρχικό σχήμα εμβολιασμού επιβάλλει την χορήγηση τριών δόσεων στην παιδική ηλικία.
Μετά την ηλικία των δεκαοκτώ ετών επιβάλλεται εμβολιασμός ανά δεκαετία. Τα άτομα άνω των πενήντα ετών, χρειάζονται μία επιπλέον δόση.
Σε περίπτωση αιμορραγίας, σε ελαφρά ή σοβαρότερα ατυχήματα, επιβάλλεται η άμεση παροχή πρώτων βοηθειών από το περιβάλλον.
Στις περιπτώσεις τραυμάτων στον αυχένα, στην ράχη, ή στο κεφάλι δεν πρέπει να μετακινείται καθόλου ο τραυματίας από μη εκπαιδευμένα άτομα, μέχρι να έρθει ιατρική βοήθεια. Σε περίπτωση μικρών τραυμάτων η αιμορραγία ελέγχεται με κρύο νερό και άμεση πίεση με καθαρό επίδεσμο. Χαλαρώνετε περιοδικά την πίεση, κοιτάζοντας εάν ελέγχθηκε η αιμορραγία και επί διακοπής της αιμορραγίας, δένετε απαλά με καθαρή επίδεση.
Εάν η αιμορραγία είναι ακατάσχετη λόγω κοπής μεγάλου αγγείου και απειλητική για την ζωή του θύματος, εφαρμόζετε σφιχτή περίδεση tourniquet: Με ύφασμα πλάτους τουλάχιστον πέντε εκατοστών όπως λωρίδα από σεντόνι ή μαντήλι, δένετε κεντρικά ακριβώς πάνω από το σημείο της ακατάσχετης αιμορραγίας, για να διακόψετε την κυκλοφορία του αίματος στο μέλος που έχει προσβληθεί.
Στις περιπτώσεις που έχει κοπεί μεγάλο αγγείο στο πόδι ή στο χέρι, λόγω μεγάλου ατυχήματος (π.χ. τροχαίου), το αίμα αναβλύζει άφθονο, υπό πίεση.
Η σφιχτή περίδεση εφαρμόζεται ως έσχατη λύση μόνο σε μέλος, όταν η θέση της ακατάσχετης αιμορραγίας είναι στο χέρι ή στο πόδι και ποτέ στον θώρακα, κεφάλι, ή κοιλιά και επειδή ανακόπτεται η κυκλοφορία του αίματος στο μέλος, μπορεί να προκληθούν ανεπανόρθωτες βλάβες από την διακοπή της κυκλοφορίας, που να οδηγήσουν ακόμη και σε απώλεια του.
Η διάρκεια της περίδεσης δεν πρέπει να υπερβαίνει τα δεκαπέντε λεπτά.
Πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα για γρήγορη μεταφορά στο νοσοκομείο.
Πηγή:fe-mail.gr